अस्पतालले जन्माएका यादहरु...

पोहोर साल यसै महिना, आमा अपरेसनको लागी अस्पतालमा भर्ती हुनुहुन्थ्यो। आमाको बेडको छेवैको अर्को बेडमा एकजना दिदी थिई। झट्ट हेर्दा ६०-७० जस्तो देखिने तर वास्तवमा उनको उमेर ४०-४५ मात्र थिएछ्... बिमारले साँच्चै मान्छेलाई कति चाड़ो बुड़ो जस्तो बनाई दिन्छ। उनलाई अक्सिजन लाएर राखिएको थियो, एक हातमा डिप्सको पानी चड़ाईएको थियो भने अर्को हातबाट रगत्। बेडको दुवैपटी स-सानो प्लास्टिकको थैलो झुण्डिएको थियो, एउटा थैलोमा शरिरको मैला रगत जमा हुन्थ्यो भने अर्को थैलोमा पिसाब। छेवैको मसिनबाट दिक्क लाग्दो ‘टिँ...टिँ...टिँ...’ आवाज बजिरहन्थ्यो। यसो बिरामी हेर्दा नै मनै अमिलो भएर आउने...

ति दिदीको दुई छोरीहरु बिरामी रुँग्न बसेका थिए। उनिहरु यसरी अस्पतालमा बसेको धेरै महिना भई सकेको कुरा गर्थे। तिनीहरु भन्थे कि तिनको बिमारीको पत्तो लाग्न नसकेर दबाई उल्टा-पाल्टी भएपछि उनको स्वास्थ बिग्रिदै गएको थियो। छ महिना अघिसम्म उनलाई केहि रोग थिएन रे... अलि अलि बिमार लागेर अस्पताल देखाउन ल्याएपछि र दबाई खान थालेपछि उनको यो दशा हुन गयो।

म ति छोरीहरुले आमाको स्याहार-सुसार गरेको देखेर छक्कै पर्थे। उस्तै हुँदो हो त यतिका महिना सम्म अस्पताल बस्नु पर्दा कति झर्को-फर्को लाग्दो हो, कति रिस उठ्दो हो, कति हरेस लाग्दो हो... तर उनिहरुमा झर्को-रिस पटक्कै देखिन्थिएन्।

बिहानै उठेर आमालाई तुर्लुङै झुण्डाएर दिसा बस्न लानु, मैला रगत र पिसाबको थैलो फेरिदिनु, खाना खुवाउनु, आमासंग गफ गर्नु, छोरी कस्तो हुनु पर्ने... उदाहरण नै थिए तिनीहरु। उता आमा भने मान्छे चिन्न छाड़ीसकेकि थिई... कहिले नर्सलाई छोरी सम्झेर, ‘ईंजेक्सन लाँउदा पुरा दुखाँउछ यो नर्सले’ भनेर नर्सलाई नै पोल लाउने त कहिले छोरीलाई नर्स सम्झेर, ‘कहिले जाती हुन्छु सिस्टर...?’ भनेर सोध्ने।

एक रातको कुरा... हामी सबै निदाँउदै थियौं, अचानक कोही जोड़ले काल्लियो... सबैजना निंन्द्राबाट ब्युँझिएर उठे। लाईट बल्यो, नर्सहरु कुदेर आए... ति दिदी एकोहोरो उँभो फर्किएर आँखा झिमिक्क नगरी बर्बराई रहेकि थिई। एउटी छोरीले कान आमाको मुखमा लगेर सुनी। म पनि केहि सहायता गर्नु पर्छ कि भनेर छेवैमा गए। ति दिदी भन्दै थिई, ‘खोर्सानीको बोटपनि जम्मै कुखुराले खोर्सी सक्यो होला... गोड़्नु पनि पर्ने... चित्राले ओरी-परी बारेको भा त ढुक्कै हुन्थ्यो...!’ यति भनिसक्दापनि तिनको आँखा एकपल्ट झिमिक्क गरेन, शुन्यतिर हेरेर बर्बराई रहेकि थिई...। कोठा सानसुन्न थियो, केवल ति दिदी बोलेको र छेवैको मसीन ‘टिँ...टिँ...’ गरेको मात्र सुनिन्थ्यो।

छोरीले आमाको निधारमा हात राख्दै भनि, ‘आमा सुर्ता नगर्नुस... कुखुरा त जम्मै हामीले बड़ालाई पाल्नु देको छुम... तँपाई जाती भएपछि खानुपर्छ ल... कत्रो कत्रो भाको छ! खोर्सानीपनि लटरम्मै फलिराको छ... म भन्दा अग्लोअग्लो भएर फलेको छ!’

ति दिदीको आँखाबाट केही थोपा आँशु तरर झरेर कानतिर पस्न खोज्यो... छोरीले हतार-हतार आँशु पुछिदिई... मलाई भक्कानो फुटेर आयो, झण्डै रोईपठाए। त्यो रात निकै राती सम्म निंद्रा लागेन...

यसरी दिन बित्दै गयो… आमापनि निकै जाती हुनुभयो। डाक्टरले घर लाँदा हुन्छ भनेपछि म र मेरी दिदी हाम्रो सामान-तामान बाँध्न थाल्यौं। लुगा मिलाँउदै मैले उता हेरिपठाए... एउटी बहिनी हामी तर्फ हेरिरहेकी रहिछ। त्यो गहिरो आँखामा खै कस्तो भाव देखे... उनिहरु यतिका महिना अस्पतालमा छँदा मेरी आमा जस्ता सयौं बिरामी आए, जाती भए र गए होला। उनिहरुलाई पनि कुनै दिन यसरी नै उज्यालो अनुहार बनाएर लुगा-फाटा पट्याएर, सबैसँग बिदा माँगेर आमालाई जाती बनाएर घर लिएर जानु कति मन थियो होला...

हामीले बिदा माँगेर गएको हेरीरहि... मैले भने कुनिकिन आँखा जुधाउनु सकिन। अस्पतालमा बस्दा कति छिटो मान्छे आफ्नो हुन जान्छ... एक-दुई दिनको भेट-घाटमा नै उहिलेदेखि देखिरहेको, चिनिरहेको, आफ्नै जस्तो समस्या भएको, एकै स्तरको भान हुन जान्छ। हामी आमालाई जाती पारीवरी घर लिएर गयौं।

आमा धेरै दिन सम्म ति दिदीको बारेमा कुरा गरि रहन्थी। कस्तो भई होला... अब त जाती भएर घर गई सकि होला। एकपल्ट हेर्नु जाने, भेट्ने ठुलो ईच्छा थियो आमाको... तर कतिपय कारणवस त्यो ईच्छा पुरा भएन...।

आमाको अपरेसन भएकोपनि कति चाड़ै एक साल बितीसकेछ्। आज गांतोकको एम.जी. मार्ग घुम्दै गर्दा एउटी बहिनीलाई देखे... कता देखेको चिने-चिने जस्तो अनुहार। केहि बेर घोरिएर सोँच्दा याद आयो, उ त उहि छेवैको बिरामी दिदीकी छोरी पो रहिछ...

म गएर बात गर्न लागे। लागेथ्यो उसकी आमापनि जाती भईसकि होला, अस्पतालमा भने जस्तै खोर्सानीको बोट गोड़्दै होली, बारी खोदाल्नु आउने कुखुरा धपाँउदै होली तर अभाग्यवस... हामी छुटेको हफ्ता दिन नपुग्दै तिनी बित्नुभएछ। ‘यो एघार्ह तारिख त टक्कै एक बर्ष पुग्छ!’ भन्दा म झसंगै भए। मलाई कुनि किन मेरो आमाको साह्रो माया लागेर आयो।

ति बहिनी सँग बिदा लिएर हिड़ेपछि मैले आमालाई फोन गरे... मेरी आमा उता गाँउमा खोर्सानी खोदाल्नु आएको कुखुराहरु घपाँउदै रहिछ...

Read More

Himalayana Academy School, Soreng: An institution above all

'Chito khana khanu aija....8 baji sakyo!!' Exactly the words of my mother everyday and I busy multitasking, i.e brushing and doing my other business in the loo. A journey of 4 KM to the school with a 3kg bag on the shoulder didn't seem to matter much as the thought of friends and fun in the school would overpower them. 

As I enter the school compound, little beautiful kids in red sweator would be seen running around the corridors and in the ground making the school look full of life and vibrant.

As soon as I kept my bag in the classroom, someone would ask me, 'Amir, did you do the homework given by D.D. Maam?' 'Lah.....!!' My mouth wide open with fear and I literally start shaking. He would keep his hand in my shoulder and calm me down, 'Aich.... Dont worry... Even I haven't done it.' and gives me a cheeky smile. 'I am glad I wont get punishment alone....' he would add. :)

'Lets go have some lal pathar* instead....' (also known as dhunga mithai or rashta ka pathar). As worse as it looked but Uttam daju's shop had the best lal pathar I have tasted till now. We would stuff our mouth with a black/brown colored gross looking thing and then walk towards our class yet again to see if we get more company for the punishment.

HAS, is a place which is more like a family than school. Teachers more like parents. Everyday we learnt something that wasn't written in books or wouldn't come in the exams. 

As I look back now, I realize that those lessons were equally important. I dont remember who is Akbar or Babar, whether Akbar is Babar's son or Babar is Akbar's son, when was battle of Panipat fought? or formula of (a+b) whole cube, or sin theta or anything.... 

But I clearly remember those pleasant classes of Keshav Sir, Sanjeev Sir, Nima Tshering sir, how we longed to attend their classes again. I remember how Nursery Miss nurtured and fostered the nursery students (which she does till now), those inspiring talks and classes of Geeta Maam, I remember those punishments of Hemant Sir, those comics and tinkles at the school library, those friendship, those little crushes, those debates, singing competition, house quiz, games period, momo and aalu dam at Yogen Sir's canteen, murai ko dalla at the old factory shop, those children day celebration at Jau Tar or Sribadam, those funny dances of teachers at many happy occasions and many little big things.

I understood now that life is not all about the lessons that we learn in classes, not about how much percentage we bring, how much attendance we keep, how good our handwriting is, how many certificates of excellence we receive but many more than that.... 

Life is about learning the secret of enjoying the little big things in life, of knowing the difference between good and bad, how we react to things, being compassionate with the elders and tender with the young, being empathetic with the striving and tolerant with the fool....

In my point of view, education and literacy are completely different. All educated person are literate but all literate person are not educated. Himalayan Academy School gives us education and not just literacy. As its motto says, "Abide in Truth', it teaches us to be good from the inside out.

I am preety sure that if you have spent even a day at this institution you will remember it for a long time. And how lucky are you if you are a part of this school, luckiest if you are a #Himadrian.

Read More

Sanu timi.... [A nepali poem]

शिर्षक: सानु तिमी....

सानु तिमी कति राम्री थियौ, 

एकै नजरमा आँखामा बस्ने

आँखाको बाटो भई मनमा उत्रिने

त्यो सुमधुर मुस्कान ह्रृदय पगलाउने

सानु तिमी साह्रै राम्री थियौ.....

एकै चोटी मात्र देखेको तिमीलाई

त्यही चिया पसलबाट तातो चिया पिँउदै

तिमी भने त्यो चौतारीमा बसेर आफ्नो साथीहरु पर्खिरहेकी

तिमीले देखेनौ सायद मलाई

तर मैले तिमीलाई देखिरहे, हेरिरहे

त्यो शायद प्रेम होइन, माया होइन....

खै: के थियो तिम्रो मुस्कानमा

तिम्रो चाल ढ़ालमा,

त्यो अनुहारमा झरेको केशलाई

कानको पछि सिउरिने तिम्रो अन्दाजमा

त्यो लौ-लौ परेका कलिला हाथका औंलाहरुमा

या तिम्रो कानमा सिउरिएका साना सुन्दर झुम्काहरुमा

जति नहेरौं भनिरहे, त्यतिनै टुलु-टुलु हेरिरहे,

म त लट्ठै परे तिम्रो पातली ति ओंठैमा,

त्यो घड़ी हेर्दै खुम्चिएका आँखीभावहरुमा,

ति गाजलु आँखाहरुमा,

बस्दा खेरि भुँई नछुएर

हावामा हल्लि रहेका खुट्टाहरुमा,

त्यो हाथमा भएको गुलाबी रंगको रुमालमा

खै.... म त लट्ठै परे तिमीमा....

न त तिम्रोमा राम्री छु भन्ने घमण्ड देखिन्थ्यो

न त दुनियासंग केहि वास्ता नै थियो

शरल, शुद्ध र निर्दोषको एउटा उदाहरण

भनौ... एउटा कविको खयाली कविता

या... एउटा चित्रकारको अविश्वसनीय चित्र

कुनै... संगितकारको मनै पगलाउने संगीत

खै थाहा छैन तिमी के थियौ

तर सानु तिमी साह्रै राम्री थियौ.....

फेरि कहिल्यै देखिन तिमीलाई कतै

चिया पिउन सधैं धाए त्यो चियापसलमा

खोजी हिड़े तिमीलाई भिड़-भाड़मा

कहिले हार्ट बाजारमा, कहिले हुल-मुलमा

अहँ कतै देखिन तिमीलाई

भेटिन तिमी जस्ती सरल र सुन्दर कोहि….

धेरै बर्ष बित्यो, धेरै उमेर ढल्यो

त्यो चियापसल पनि पुरानो भयो,

अझै पनि कहिले-काँहि चिया पिउन बस्दा त्यँहा

मेरो आँखा घरि-घरि त्यो चौतारीतिर जान्छ,

कतै तिमीलाई त्यही पाँउछु कि भनि

कतै फेरि तिम्रो त्यो मुहार देख्छु कि भनि

साँच्चै सानु तिमी कति राम्री थियौ

तिमी साह्रै राम्री थियौ....॥

- उहि तिम्रो सेन्टिफ्ल्याट कवि…..

Read More

For 'Candy Crush' & 'Farmville' request senders [Nepali Poem]

Title: समर्पित.... ‘Candy Crush’ र ‘Farmville’ रिक्वेस्ट पठाउनेलाई.....

खेल्नु स्वास्थको लागि राम्रो भन्छन

तिमी खेल,
दिन रात खेल
उलिक उलिक भएर उल्टी गरुँजेल खेल
‘Farmville’ खेल कि ‘Candy Crush’ खेल
‘Love Triangle’ खेल या ‘Throne Rush’ खेल

तर....

मलाई किन कोचार्छौ
अब त घाँटी सम्म आई सक्यो....
टुँप्पी रिनीनी भई सक्यो
‘Candy’ नाम सुन्दै दिक्क लाग्ने भई सक्यो
न त मलाई फुर्सत नै छ
न त मन नै छ
हन खेल्नै परे ‘FIFA’ खेल्छु
‘PES’ खेल्छु, ‘Call of Duty’ खेल्छु,
‘Farm Ville’ मा साग उमार्नु भन्दा बरु
पर बारीको सब्जीमा पानी हाल्छु
‘Candy Crush’ मा रंग-बिरंगी
Candy मिलाउनु भन्दा बरु
एउटा ठूँटे कविता कोर्छु
बरु भावना मनको
सिगरेटको धुँवासंग रमलिएको हेर्छु....

हफ्तामा दुई-तिन चोटी चोटी ’Facebook’ खोल्दा

त्यो माथी ‘7 Notification’ देख्दा
हर्षित हुन्छु, गर्वित हुन्छु
कुनै राम्री बहिनीले ‘Comment’ पो गर्यो कि...?
कि कतै मेरो ग्याँचे ‘Photo’ मा ‘Like’ पो हान्यो...?
तर ‘Candy Crush’ र ‘Farmville’ को ‘Request’ बढ़ि देख्दा
मनै अमिलो हुन्छ,
जिऊ नै लल्याक-लुलुक गल्छ
काउ-कुति लाग्छ, टाउको कनाउछु
र फुस्रो मुख लगाई ‘Log Out’ गर्छु...

तिमी खेल न,

म बरु खादा लगाईदिन्छु
सयपत्रि माला चढ़ाई दिन्छु
अझै भएन ‘Certificate’ र ‘Medal’ थमाईदिन्छु
खेल्दै जाउ, जित्दै जाउ
कुनै दिन बजार-बजारमा सालिग ठड़ाईदिन्छु
तर बिन्ती छ,
मलाई चैं ‘Request’ नपठाईदेउ
बाँदरलाई नरिवल दिएर के फायदा...?
रिसाए रिसाउ, ठुस्के ठुस्क
अब घरि-घरि ‘Irritate’ नगरीदेऊ....
अब घरि-घरि ‘Irritate’ नगरीदेऊ....॥

- अमिर भण्डारी ‘छ्त्रे’

Read More

Nepali Poem .Ramailo Sahar... Jhanai ramailo gaon...

शिर्षक: रमाईलो शहर.... तर झनै रमाईलो गाँऊ....

हो साथी,
तिम्रो शहर रमाईलो छ
साह्रै रमाईलो छ
जता-ततै रमझम
पर्यटकको घुँइचो
व्यवसायीहरुको चाँदी कटाई
ह्याण्डसम र ब्युटीहरुको ताँती
त्यो एम.जी.मार्ग, लाल बजार,
टाइटेनिक पार्क, के के हो के के....
पक्का हो साथी,
तिम्रो शहर साह्रै रमाईलो छ....॥

तर त्यो रमाईलोपनमा,
त्यो हुल-मुल, भीड़-भाड़मा
कुन्नि किन यो मन त
यो देखावटीको संसारदेखि केहि पर
मेरो गाँउतिर नै हुन्छ
त्यो पाखा-पखेरा, त्यो धुप्पि-घारी,
त्यो घुम्ती, त्यो चप्लेटी,
त्यो बर-पिपलको रुख,
त्यो आँगनमा खेल्ने ढ़ुक्कुर्र र कलचुँडा,
यो मनै त हो,
आफ्नै गाँउतिर भाग्छ....॥

ती साथी भाई संग
कहिले आँगनमा
कहिले सड़क किनारमा
कहिले ती उत्तम आमाको चिया पसलमा
गफ्फ हान्नुको मजा
यो होटल र रेस्टुँरामा कहाँ आँउछ
त्यो कलाई र हलुँगेको मगमा
जाँड़ खानुको मजा
यो बियर र वाईनमा कहाँ पाइन्छ
यो कफी र केपाचिनोमा कहाँ आँउछ....॥

त्यो बारीको काँक्रा टिपेर
कर्याप्प टोक्दाको आनन्द
यी बजारको ओईलिएको काँक्रामा कसले पाँउछ
त्यो चिप्लो नस्पतीको बोटमा चड़ेर
नस्पती झार्दाको आनन्द
आइफल किनेर खाँदा कहाँ आँउछ....
ती आमाले पोलेको तातो-तातो मकै
नुनको चियासंग खाँदाको मजा
त्यो पप-कर्न र नाना थरी
के के जातीमा कहाँ पाइन्छ....
त्यो बर-धाराको चिसो संग्लो पानी
त्यो बाँसको धारा मुनि बसी
खलङलङ नुहाउदाको मजा
यहाँको ठस-ठस ब्लिजीङ पाउडर गनाउने
सावरमा नुहाउँदा कहाँ आँउछ....
फेरि पलैंटी कसी भुइँमा बसी
हातले माड़ खानुको मजा
यो डाईनिङ टेबलमा, काँटा चम्चीमा
कसले पो पाँउछ....॥

त्यसैले... साथी,
तिम्रो शहर रमाईलो छ
साह्रै रमाईलो छ
तर मेरो गाँउ जति हैन...
मेरो ठाँउ जति रमाईलो तिम्रो शहर छैन....॥

- अमिर भण्डारी

Read More